Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ayaa maanta shaaca ka qaaday qorshe suurtagal ah oo tallaabo militari laga qaadi doono Iran, taasoo keentay kacsi caalami ah oo ku saabsan xasiloonida Gobolka Bariga Dhexe.
Waxaa lagu dhawaaqay Washington galabta in Trump uu la kulmay saraakiisha sare ee militeriga Maraykanka si uu uga wada hadlo qorshe ka dhan ah Iran, kaas oo lagu saleeyay eedeymaha Iran ku eedeynayso weerarrada marin-biyaha Hormuz iyo taageerada kooxaha ay Maraykanku u arko argagixiso. Wararkani waxay soo baxeen shir jaraa'id oo ka dhacay Aqalka Cad, halkaasoo madaxweynuhu uu sheegay in Maraykanku uu difaaci doono danihiisa dhaqaale ee muhiimka ah.
Trump ayaa ku dhawaaqay inuu diyaarinayo tillaabo militari oo ka dhan ah xaaladihii ugu dambeeyay ee uu sheegay in Iran ay ku lug leedahay, oo ay ku jiraan weerarrada maraakiibta Maraykanka ee Badweynta Cas. Qorshahan ayaa lagu saleeyay xogta sirta ah ee Pentagon-ka, waxaana la sheegay in diyaarintiisu bilaabmi doonto 48 saacadood gudahood.
Shirka waxaa ka qayb galay madaxweyne Trump iyo taliyayaasha militeriga Maraykanka, wuxuuna ka dhacay Aqalka Cad ee Washington DC, maalintii maanta oo ah 1 May 2026. Trump ayaa intaas ku daray: "Iran wuxuu noqon doonaa bartilmaameed haddii uu weerarka sii wado."
Qorshaha waxaa si dhow loola xiriirinayaa weerarradii ugu dambeeyay ee Iran lagu eedeeyay inay ka geysatay marin-biyaha Hormuz, kuwaas oo si toos ah u saameeyay ku dhawaad 20% batroolka adduunka. Tan ayaa keentay walaac ballaaran oo dhinaca dhaqaalaha caalamiga ah, iyadoo OPEC ay ka werwerisay saamaynta tallaabo kasta oo militari ay ku yeelan karto qiimaha shidaalka. Waxaa sidoo kale la sheegay in waddamada Talyaaniga, Spain iyo Jarmalka ay ciidamadoodu laga yaabo inay ka qayb qaataan howlgallada la qorsheynayo, inkastoo ilaa hadda aan si rasmi ah loo xaqiijin taageerada xulafada NATO iyo Midowga Yurub.
Sida ay sheegeen saraakiil Maraykan ah, qorshaha militeri waa mid difaac ah oo aan ahayn weerar toos ah. Warbaahinta caalamka ayaa werisay in tallaabadaani ay horseedi karto dagaal ballaaran oo ka dhaca Gobolka Bariga Dhexe. Ilaa hadda lama xaqiijin taageerada buuxda ee xulafada reer galbeedka, inkastoo wadahadal socdo.
Xaaladda goobta ayaa ah mid aad u kacsan: ciidamada Maraykanka ayaa hadda ku sugan Badweynta Carabta iyagoo diyaar u ah tallaabo degdeg ah. Dhinaca kale, Iran ayaa beenisay dhammaan eedeymaha, kuna dhawaaqday inay diyaar u tahay difaac buuxa haddii loo baahdo. Baaritaanno caalami ah ayaa hadda socda si loo xaqiijiyo xogta la xiriirta weerarrada.
Waxaa la filayaa in go'aanka kama dambaysta ah la gaaro 24 saacadood gudahood, iyadoo dunida oo dhan ay si dhow ula socoto horumarka xaaladda. Tani waxay saameyn toos ah ku yeelan kartaa xasiloonida Soomaaliya iyo Geeska Afrika oo dhan, iyadoo ay ugu wacan tahay marin-biyaha muhiimka ah ee saameeya socodka ganacsiga iyo saadka caalamiga ah.
