Taliyihii hore ee Ciidanka Asluubta Soomaaliya, Jeneraal Mahad Cabdiraxmaan Aadan oo loo yaqaan Taliye Shub, ayaa dhaawacmay kadib duqeyn habeenkii ka dhacday guriga uu ka deganaa degmada Doolow ee gobolka Gedo. Wararka la helayo ayaa sheegaya in dad kale oo guriga ku sugnaa ay sidoo kale ku waxyeelloobeen weerarka.
Duqeyn lagu beegsaday guriga Taliye Shub
Duqeynta ayaa dhacday xilli habeen ah, iyadoo wararka hordhaca ah ay sheegayaan in guriga Taliye Shub lala beegsaday gantaal ama weerar diyaaradeed. Ilo warbaahineed ayaa sheegay in Taliye Shub uu dhaawac fudud ka soo gaaray weerarka, halka dad kale oo guriga ku jiray ay sidoo kale dhaawacmeen.
Wararka qaarkood waxay sheegayaan in haweeney Itoobiyaan ah oo guriga ka shaqaynaysay ay ku geeriyootay weerarka, balse tirada saxda ah ee dhimashada iyo dhaawaca weli si madax-bannaan looma xaqiijin.
Sawirro laga helay goobta ayaa muujinaya burbur soo gaaray guriga Taliye Shub kadib duqeynta.
Taliye Shub oo loo qaaday Nairobi
Warar dambe ayaa sheegay in dhaawaca Taliye Shub laga qaaday Doolow, loona qaaday magaalada Nairobi ee dalka Kenya, halkaas oo lagu dabiibayo. Ilo lagu sheegay inay ka tirsan yihiin ehelkiisa ayaa xaqiijiyay in xaaladdiisa caafimaad lagu daweynayo Nairobi.
Faahfaahinta caafimaad ee Jeneraalka ayaa weli kooban, waxaana warbaahinta qaarkeed soo baxay warar kala duwan oo ku saabsan xaaladdiisa, sidaas darteed xogta caafimaad ee dheeraadka ah waxay u baahan tahay xaqiijin rasmi ah.
Yaa ka dambeeyay duqeynta?
Ilaa hadda si rasmi ah looma xaqiijin cidda fulisay duqeynta ama diyaaraddii loo adeegsaday. Puntland Post iyo warbaahin kale ayaa sidoo kale sheegay in aysan weli caddaan cidda ka dambeysay weerarka.
Dhanka kale, Jubaland ayaa Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Turkiga ku eedeysay inay ku lug leeyihiin weerarka, iyadoo maamulkaasi dalbaday baaritaan lagu sameeyo dhacdada. Eedeymahaas weli ma helin xaqiijin madax-bannaan.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa iyaduna beenisay inay ku lug leedahay weerarka, waxayna sheegtay in baaritaan lagu sameynayo dhacdada, natiijadana lala wadaagi doono shacabka.
Sidaas darteed, mas'uuliyadda weerarka weli waa arrin muran ka taagan yahay, mana habboona in cid gaar ah loo nisbeeyo ilaa ay soo baxdo caddeyn rasmi ah.
Xaaladda siyaasadeed ee ka dambeysa dhacdada
Duqeynta ayaa dhacday xilli Soomaaliya ay ka taagan tahay xiisad siyaasadeed iyo amni, gaar ahaan khilaafka u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo qaar ka mid ah siyaasiyiinta iyo maamul-goboleedyada.
Taliye Shub ayaa hore uga soo shaqeeyay hoggaanka Ciidanka Asluubta Soomaaliya, waxaana sidoo kale lagu yaqaan inuu ku lug leeyahay arrimaha siyaasadda iyo amniga Koonfur Galbeed. Warbaahinta ayaa xustay in uu si cad uga hadlay khilaafka siyaasadeed ee ka taagan Baydhabo iyo hoggaanka Koonfur Galbeed.
Duqeynta Doolow ayaa sidaas darteed kusoo beegantay iyadoo maalintii ka horreysay ay dagaallo ka dhaceen Baydhabo, taas oo sii kordhisay walaaca laga qabo in khilaafka siyaasadeed uu yeesho dhinac militari.
Jubaland oo dalbatay baaritaan
Jubaland ayaa si adag uga hadashay duqeynta, iyadoo ku baaqday in la baaro cidda fulisay weerarka iyo sida loo adeegsaday awoodda cirka.
Maamulka ayaa sidoo kale dhaleeceeyay doorka Turkiga ee arrimaha amniga Soomaaliya, waxaana uu ku eedeeyay Ankara inay ku lug leedahay weerarka. Si kastaba, eedeymahaas waa mowqif uu maamulka Jubaland soo bandhigay, mana jirto xaqiijin madax-bannaan oo ilaa hadda caddeynaysa cidda fulisay duqeynta.
Maxay dhacdadani ka dhigan tahay?
Weerarka lagu qaaday guriga Taliye Shub wuxuu muhiimad gaar ah leeyahay, maadaama uu ka dhacay xilli ay Soomaaliya ka taagan yihiin khilaafaad siyaasadeed oo u dhexeeya Dowladda Federaalka, maamul-goboleedyo iyo siyaasiyiin mucaarad ah.
Haddii baaritaan madax-bannaan lagu xaqiijiyo in weerarku ahaa mid si gaar ah loogu bartilmaameedsaday Taliye Shub sababo siyaasadeed, arrintu waxay dhalin kartaa su'aalo culus oo ku saabsan adeegsiga awoodda milatari, isla-xisaabtanka iyo cidda bixisay amarka weerarka.
Taliye Shub ayaa dhaawacmay kadib duqeyn lagu beegsaday gurigiisa oo ku yaalla Doolow, iyadoo warar dambe ay sheegayaan in dhaawaciisa loo qaaday Nairobi. Cidda ka dambeysay weerarka weli lama xaqiijin, iyadoo Dowladda Federaalka ay beenisay ku lug lahaanshaha, halka Jubaland ay eedeymo u jeedisay Dowladda Federaalka iyo Turkiga.
