Asalka Khilaafka Syria iyo Kurdiyiinta
Khilaafka u dhexeeya dowladda Syria iyo Kurdiyiinta ma ahan mid cusub, balse wuxuu soo bilowday tan iyo markii uu qarxay dagaalkii sokeeye ee Syria sanadkii 2011. Xilligaas kadib, Kurdiyiinta ayaa fursad u helay inay maamul u gaar ah ka dhistaan waqooyiga iyo waqooyi-bari dalka, iyagoo taageero ka helay Mareykanka.
Doorka SDF
SDF waa isbahaysi militari oo ay hormuud u yihiin Kurdiyiinta, kana koobna qowmiyado kala duwan. Waxay caan ku noqdeen:
- La dagaallanka Daacish
- Xakameynta deegaanno ballaaran
- Maamulka amniga iyo dhaqaalaha dhulka ay ka taliyaan
Dowladda Syria se mar walba waxay ku adkeysaneysay in dhulkaas uu ka tirsan yahay dowladda dhexe, islamarkaana aan la aqbali karin maamul gooni ah.
Halkee Ayey Dagaalladu Ka Socdaan?
Dagaallada hadda socda ayaa inta badan ka dhacay deegaanno muhiim ah oo istiraatiiji ah, kuwaas oo ay ka mid yihiin:
- Raqqa – oo horey u ahayd xaruntii Daacish
- Deir Ezzor – oo hodan ku ah saliid iyo gaas
- Xaafado ka tirsan Aleppo iyo Hasakah
Deegaannadan ayaa muhiim u ah labada dhinac, maadaama ay leeyihiin qiimo milatari, dhaqaale iyo mid siyaasadeed.
Sababaha Dagaalka Cusub
Waxaa jira dhowr arrimood oo horseeday dagaalladan cusub:
1. Dowladda oo Dooneysa Midnimo Qaran
Dowladda Suuriya ayaa doonaysa inay dib u soo celiso maamulka dhammaan dalka, kana saarto wax kasta oo ay u aragto kala qeybin.
2. Khilaaf ku saabsan Awood Qeybsiga
Heshiisyo hore oo ku saabsanaa in SDF lagu daro ciidanka qaranka Syria ayaa fashilmay, taas oo keentay kalsooni darro labada dhinac ah.
3. Faragelin Dibadeed
Joogitaanka ciidamada Mareykanka iyo taageerada ay siiyaan Kurdiyiinta ayaa dowladda Syria u aragtaa mid caqabad ku ah madaxbannaanideeda.
Doorka Mareykanka iyo Beesha Caalamka
Mareykanka ayaa wali taageera SDF, isagoo u arka inay yihiin saaxiib muhiim ah oo lagula dagaallamo argagixisada. Washington ayaa dhowr jeer ku baaqday:
- In la joojiyo dagaalka
- In wada-hadal la furo
- In la ilaaliyo xasilloonida gobolka
Dhanka kale, Ruushka oo taageera dowladda Syria ayaa u arka in Kurdiyiinta ay tahay in lagu daro maamulka dhexe.
Saameynta Dagaalka
Dagaalladan cusub waxay leeyihiin saameyn ballaaran oo ay ka mid yihiin:
- Barakac dadweyne oo cusub
- Khatar ku timaadda dadaallada la dagaallanka Daacish
- Xasilooni darro ku fida gobolka Bariga Dhexe
Sidoo kale, shacabka ku nool deegaannada colaadda ayaa wajahaya dhibaatooyin bani’aadamnimo oo sii kordhaya.
Maxaa Laga Filan Karaa Mustaqbalka?
Khilaafka Syria iyo Kurdiyiinta wuxuu u muuqdaa mid weli dheer. Suurtagalnimada mustaqbalka waxaa ka mid ah:
- Heshiis siyaasadeed oo lagu mideeyo awoodaha
- Sii socoshada dagaallo goos-goos ah
- Faragelin caalami ah oo dheeraad ah
Wax walba waxay ku xirnaan doonaan sida ay u dhaqmaan quwadaha waaweyn iyo diyaarinta dhinacyada maxalliga ah ee wadahadal.
Dagaallada ka qarxay waqooyiga Syria ee u dhexeeya ciidamada dowladda iyo Kurdiyiinta ayaa mar kale muujiyay sida ay u adagtahay in la gaaro xasilooni buuxda dalkaas. Inkastoo labada dhinac ay leeyihiin dano iyo aragtiyo kala duwan, haddana xal waara wuxuu ku iman karaa oo keliya wada-hadal siyaasadeed oo loo dhan yahay. Beesha caalamka ayaa door muhiim ah ku leh ka hortagga in colaaddan ay isu beddesho dagaal ballaaran oo saameeya guud ahaan gobolka. Maalmaha soo socda ayaa go’aamin doona jihada uu qaadi doono khilaafkan halista ah.
