Tan iyo markii uu bilowday khilaafka baaxadda leh ee u dhexeeya Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran iyo dowladda Mareykanka, dalalka Yurub waxay inta badan dhexda ka xirtaan isku-dheelitirka xiriirka ay la leeyihiin Washington iyo ilaalinta xasilloonida gobolka Bariga Dhexe. Si kastaba ha ahaatee, waxaa soo baxay isbeddel weyn kadib markii Faransiiska uu noqday dalkii ugu horreeyay ee si cad u qaata mowqif ka duwan kan Mareykanka marka ay timaaddo suurtagalnimada dagaal lala galo Iran. Paris waxay xoojisay in xalka kaliya ee looga baaqsan karo iska horimaad hubeysan uu yahay wadahadal dublamaasiyadeed iyo ilaalinta heshiiskii nukliyeerka, iyadoo diidmo qayaxan ka muujisay olole kasta oo horseedi kara burbur gobolka ah. Maqaalkan waxaynu ku falanqayn doonnaa sababaha keenay mowqifkan iyo saamaynta uu ku leeyahay isbahaysiga reer Galbeedka.
Taariikhda Kooban ee Khilaafka iyo Isbeddelka Yurub
Khilaafka Mareykanka iyo Iran ma ahan mid ku kooban labadaas dal oo kaliya, balkan waa arrin saameyn ku leh amniga caalamka iyo suuqa tamarta adduunka. Markii Mareykanku ka baxay heshiiskii nukliyeerka ee 2015, waxaa si rasmi ah loogu yiqiin Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), wuxuuna saaray Iran cunaqabatayn dhinac kasta ah oo loogu magac daray "Cadaadiska ugu sarreeya".
Halka dalal badan oo Yurub ah ay ka caga-jiidayeen inay ka horyimaadaan doonista Washington, Faransiiska ayaa u istaagay inuu hoggaamiyo weji cusub oo ka madax-bannaan siyaasadda dibadda ee Mareykanka. Madaxda Faransiiska waxay rumeysan yihiin in dagaal ka qarxa Gacanka Persiya uu keeni doono dhibaatooyin ka xooggan kuwii laga dhaxlay dagaalladii Ciraaq iyo Suuriya, gaar ahaan marka ay timaaddo qulqulka qaxootiga iyo kororka falalka xagjirnimada ah.
Sababaha Faransiisku ugu Horreeyay Diidmada Dagaalka Iran
Waxaa jira arrimo dhowr ah oo horseeday in Faransiisku noqdo dalka u horreeya ee Yurub ee xariiqda cas u dhiga loolanka ka dhanka ah Iran:
- Badbaadinta Heshiiska Nukliyeerka: Faransiisku wuxuu u arkaa JCPOA midka kaliya ee ka hortagi kara in Iran ay dhisato hubka nukliyeerka, burburkiisuna wuxuu horseedayaa tartan hub oo ka dhex qarxa dalalka Bariga Dhexe.
- Amniga Gobolka Yurub: Masaafada u dhexaysa Yurub iyo Iran ayaa aad uga dhow tan Mareykanka iyo Iran. Wixii xasillooni darro ah oo ka dhaca Bariga Dhexe waxay si toos ah u saameynayaan amniga qaranka ee dalalka Yurub.
- Dhaqaalaha iyo Ganacsiga: Shirkadaha waaweyn ee Faransiiska sida TotalEnergies iyo Renault waxay maalgashi weyn ku lahaayeen Iran ka hor cunaqabataynta, waxayna rabaan inay dib u helaan suuqyadaas.
Khilaafka u Dhexeeya Isbahaysiga NATO
Mowqifka Faransiisku qaatay wuxuu abuuray kala qaybsanaan gudaha ah oo soo wajahday isbahaysiga NATO. Mareykanka ayaa cadaadis ku saaray xulafadiisa inay ku biiraan isbaheysi ciidan oo ilaaliya marinada biyaha ee u dhow Iran, balse Paris waxay si cad u sheegtay inaysan qayb ka noqon doonin olole kasta oo u muuqda daandaansi ama horseedi kara dagaal toos ah.
Tani waxay muujineysaa in Yurub ay hadda raadineyso "Madax-bannaani Istaraatiijiyadeed." Marka Faransiisku diido inuu ku qulqulo dhabada Mareykanka, wuxuu dhiirrigelinayaa dalalka kale ee Yurub sida Jarmalka inay iyaguna muujiyaan go'aanno ka madax-bannaan Washington.
Saamaynta uu Mowqifkan ku Leeyahay Dublamaasiyadda Caalamiga ah
Mowqifka adag ee Faransiiska iyo dalalka kale ee Yurub qaateen wuxuu leeyahay dhowr saameynood oo waaweyn:
- Dhexdhexaadinta: Faransiisku wuxuu u soo baxay inuu noqdo dhexdhexaadiye furan oo isku xira Tehran iyo Washington, isagoo dhowr jeer isku dayay inuu qabanqaabiyo shirar heer sare ah.
- Yaraynta Go'doominta Iran: Markii dalalka Yurub ay diideen inay raacaan dhabada dagaalka, waxay Iran siiyeen fursad ay ku neefsato, iyadoo laga baaqsanayo in dunidu u qaybsanto laba dhinac oo iska soo horjeeda.
- Wiiqitaanka Hal-dhinacnimada Mareykanka: Tani waxay calaamad u tahay in waqtigii Mareykanka uu go'aan kasta oo caalamiga ah kaligiis gaari lahaa ay sii dhammaanayso, Yurubna ay rabto inay yeelato cod miisaan leh.
Caqabadaha hortaagan Mowqifka Yurub
In kasta oo Faransiisku uu horseed u yahay iska-caabbinta dagaalka, haddana waxaa jira caqabado waaweyn oo hortaagan fulinta qorshahooda. Mareykanka ayaa isticmaala awoodda doolarka si uu u curyaamiyo ganacsi kasta oo lala yeesho Iran, taas oo ka dhigaysa ballanqaadyada Yurub ee dhinaca dhaqaalaha kuwo adag in la hirgeliyo.
Sidoo kale, falalka Iran ee ku aaddan kordhinta kobcinta yuraaniyamka iyo tijaabooyinka gantaallada ayaa mararka qaarkood daciifiya dooda dublamaasiyadeed ee ay wadaan dalalka Yurub ee raba nabadda.
Dalka Faransiiska, isagoo matalaya dareenka guud ee Midowga Yurub, wuxuu qaatay go'aan geesinnimo leh oo uu kaga hor yimid rabitaanka Mareykanka ee ku aaddan dagaal lala galo Iran. Mowqifkan ma ahan mid lagu difaacayo nidaamka Tehran, balkan waa mid looga gol-leeyahay ilaalinta amniga caalamka iyo ka hortagga musiibo bini'aadamnimo oo kale oo ka dhacda Bariga Dhexe.
Waxa cad in loolanka u dhexeeya Washington iyo Paris ee ku aaddan kiiska Iran uu yahay mid qeexaya mustaqbalka xiriirka labada dhinac ee Badweynta Atlaantik. Guusha ama guul-darrada dadaallada dublamaasiyadeed ee Faransiisku waxay go'aamin doonaan in gobolku galo xilli nabad ah iyo in kale.
