Maanta oo ku beegan 28-ka Agoosto 2026, waxaa laga joogaa 484 sano dagaalkii Wofla, oo dhacay 28-kii Agoosto 1542, kaas oo ciidamadii Imaam Axmed bin Ibraahim al-Ghaazi, oo Soomaalidu u taqaan Axmed Gurey, ay guul weyn ka gaareen ciidamadii Boortaqiiska ee uu hoggaaminayay Cristóvão da Gama. Dagaalku wuxuu ka dhacay agagaarka Harada Ashenge iyo Wofla (Ofla) ee maanta ka tirsan Itoobiya.
Dagaalkii Wofla maxaa sababay?
Dagaalkii Wofla wuxuu qayb ka ahaa dagaalkii weynaa ee u dhexeeyay Saldanaddii Cadal iyo Boqortooyadii Itoobiya, kaas oo sidoo kale ay ku lug lahaayeen quwado shisheeye sida Boortaqiiska iyo Cusmaaniyiinta.
Boortaqiisku waxay ciidamo u direen Itoobiya si ay u taageeraan dhinaca Itoobiya ee dagaalka. Ciidan Boortaqiis ah oo ka koobnaa ku dhowaad 400 askari ayaa hoggaaminayay Cristóvão da Gama, oo ahaa walaalka Estêvão da Gama iyo wiilka sahmiyihii caanka ahaa Vasco da Gama.
Ciidamadii Axmed Gurey ayaa markii hore dagaallo adag kala kulmay Boortaqiiska, waxaana Axmed Gurey dhaawac kasoo gaaray dagaalladii hore. Kadib wuxuu raadsaday ciidamo iyo hub dheeraad ah oo ka yimid dhinaca Yemen, kuwaas oo qayb ka noqday ciidamadiisii dagaalkii Wofla.
Axmed Gurey oo weerar ku qaaday ciidamadii Boortaqiiska
28-kii Agoosto 1542, ciidamadii Axmed Gurey ayaa weerar ku qaaday xeradii Boortaqiiska ee Wofla.
Ciidamada Cadal oo ay taageerayeen ciidamo hubaysan oo ka yimid dhulka Carabta iyo Cusmaaniyiinta ayaa awood ciidan iyo hubba ku yeeshay goobta dagaalka. Ciidamadii Boortaqiiska ayaa lagu jebiyey dagaalka, waxaana khasaaro xooggan soo gaaray ciidamadoodii.
Guushaas waxay noqotay mid muhiim ah, maadaama Axmed Gurey uu qabsaday hub badan oo ay wateen Boortaqiisku, halka ciidamadii ka badbaaday dagaalka ay kala carareen.
Cristóvão da Gama oo la qabtay
Mid ka mid ah dhacdooyinkii ugu waaweynaa ee dagaalka ayaa ahaa qabashada Cristóvão da Gama.
Da Gama ayaa dhaawacmay xilli ciidamadiisu ay ka baxayeen goobta dagaalka. Habeenkaas waxaa la qabtay isaga iyo askar kale oo la socotay, waxaana markii dambe loo geeyay Axmed Gurey.
Sida ay xusayaan qoraallada taariikhiga ah, Da Gama ayaa markii dambe la dilay. Qabashadiisa iyo dilkiisa waxay dhaawac weyn ku noqdeen ciidamadii Boortaqiiska, kuwaas oo lumiyay taliyihii ugu muhiimsanaa ee safarkooda militari.
Maxay guushani uga dhignayd Axmed Gurey?
Guushii Wofla waxay ahayd mid ka mid ah guulihii ugu waaweynaa ee Axmed Gurey ka gaaray ciidamadii Boortaqiiska.
Waxay muujisay in ciidamadii Cadal, oo taageero ka helayay ciidamo iyo hub ka yimid dhanka Cusmaaniyiinta iyo Yemen, ay awood u lahaayeen inay si weyn uga hortagaan ciidamadii Boortaqiiska ee loo soo diray inay taageeraan Itoobiya.
Qaar ka mid ah ilaha taariikhiga ah waxay tilmaamayaan in guushii Wofla ay si weyn u wiiqday awooddii Boortaqiiska ee dagaalka, inkastoo dagaalku uusan halkaas ku dhammaan.
Guushii Wofla iyo waxa xigay
Inkasta oo Axmed Gurey uu Wofla ku gaaray guul weyn, dagaalkii u dhexeeyay Cadal iyo Itoobiya wuxuu sii socday.
Ciidamadii Boortaqiiska ee ka badbaaday dagaalka ayaa dib ugu biiray ciidamadii Itoobiya, waxaana markii dambe dhacay dagaalkii Wayna Daga sannadkii 1543.
Dagaalkaas ayaa noqday mid si weyn uga duwan Wofla. Axmed Gurey ayaa lagu dilay dagaalka Wayna Daga, waxaana dhimashadiisa kadib hoos u dhacay awooddii duullaankii Cadal ee Itoobiya.
484 sano kadib
Dagaalkii Wofla wuxuu maanta ka mid yahay dhacdooyinka muhiimka ah ee taariikhda Geeska Afrika, gaar ahaan dagaalladii qarnigii 16-aad ee dhex maray Saldanaddii Cadal, Itoobiya iyo quwadihii shisheeye ee dagaalka ku lug yeeshay.
28-ka Agoosto 1542 waxay ahayd maalintii ciidamadii Axmed Gurey ay Wofla kaga adkaadeen ciidamadii Boortaqiiska, halka 28-ka Agoosto 2026 ay ka soo wareegtay 484 sano.
Dagaalkii Wofla wuxuu ahaa guul militari oo muhiim u ahayd Axmed Gurey iyo Saldanaddii Cadal. Qabashadii iyo dilkii Cristóvão da Gama waxay dagaalka siisay muhiimad gaar ah, waxaana dhacdadan weli lagu xusuustaa taariikhda dagaalladii waaweynaa ee ka dhacay Geeska Afrika qarnigii 16-aad.
