Saddex markab oo ganacsi ayaa toddobaadkii la soo dhaafay lagu afduubay xeebaha Soomaaliya, taas oo muujinaysa dib u soo noqoshada khatarta burcad-badeedda. Wararka la helayo ayaa sheegaya in ilaa 30 shaqaale ah lagu haysto gacanta kooxo hubeysan.
Dhacdadan ayaa noqonaysa tii ugu horreysay ee noocan ah sanadka 2026, iyadoo saddex weerar oo isku xiga la diiwaangeliyay muddo gaaban gudaheed. Arrintan waxay soo xusuusinaysaa xilligii u dhexeeyay 2012 illaa 2018, markaas oo burcad-badeeddu ahayd khatar weyn oo caalami ah.
Soo Noqoshada Khatarta Burcad-Badeedda Soomaaliya
Muddo dhowr sano ah xeebaha Soomaaliya waxay ahaayeen kuwo xasilloon, iyadoo aan la diiwaangelin weerarro guuleystay. Si kastaba, toddobaadkan waxaa dhacay saddex afduub oo muujinaya isbeddel cusub oo dhinaca ammaanka badda ah.
Saraakiisha ammaanka ayaa sheegay in weerarradu ay lahaayeen qaab isku mid ah: doonyo yaryar ayaa habeenkii ku soo dhowaada maraakiibta, rasaasna hawada lagu furo si markabka loo joojiyo.
Halka iyo Goorta Weerarradu Ka Dhaceen
- Maareeg (Mudug): Weerarka koowaad ayaa dhacay Arbacadii, markab watay calanka Imaaraadka Carabta, iyadoo 10 shaqaale ah la haysto.
- Harardheere (Galmudug): Weerarka labaad ayaa dhacay Jimcaha, markab watay calanka Iran, 12 qofna waa la afduubay.
- Hobyo (Mudug): Weerarka saddexaad ayaa dhacay Axaddii, markab watay calanka Pakistan, waxaana la haystaa 8 shaqaale.
Cidda Loo Tuhunsan Yahay
Ilaa hadda ma jirto koox si rasmi ah u sheegatay weerarradan. Si kastaba, saraakiisha dowladda ayaa tuhunsan shabakado ka howlgala gobollada Mudug iyo Galguduud.
Warar aan la xaqiijin ayaa sidoo kale sheegaya suurtagalnimada xiriir lala leeyahay Al-Shabaab, inkastoo caddeyn rasmi ah aan weli la helin.
Jawaabta Dowladda iyo Ciidamada
Dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada Puntland, Galmudug iyo Hirshabelle ayaa bilaabay howlgal wadajir ah oo lagu baadhayo afduubyada.
Wasiirka amniga Soomaaliya ayaa magacaabay guddi gaar ah oo baaritaan sameeya, isagoo sheegay in dowladda aysan ogolaan doonin soo noqoshada burcad-badeedda.
Dareen-celinta Caalamiga ah
Midowga Yurub ayaa sheegay inay si dhow ula socdaan xaaladda, gaar ahaan howlgalka EUNAVFOR ee ka shaqeeya amniga badda.
Sidoo kale, dowladaha maraakiibta laga leeyahay — Imaaraadka Carabta, Iran iyo Pakistan — ayaa la xiriiray Soomaaliya si ay xog dheeraad ah u helaan.
Afduubka saddex markab toddobaad gudaheed wuxuu muujinayaa in khatarta burcad-badeedda aysan weli dhammaan. Dowladda Soomaaliya iyo saaxiibadeeda caalamiga ah ayaa wajahaya cadaadis cusub si ay uga hortagaan dib u soo laabashada halistan.
